หน้าแรกรู้จักเราอบรม/workshopครูคลับTV ข่าว กิจกรรมDownload ห้องพักครูติดต่อเรา
                                                                                                                                CEP    CEP
เราจะสอนให้เด็กคิดได้อย่างไร
ใช้คำถามที่ดี กระตุ้นให้เกิดกระบวนการคิด วิเคราะห์ที่ลึกซึ้ง โดยใช้ socratic teaching
Socratic Teaching คืออะไร

     เป็นวิธีการสอนการแสวงหาความรู้อย่างเป็นระบบ ที่ให้ความสำคัญกับกระบวนการเรียนรู้มากกว่าข้อมูลหรือเนื้อหามุ่งเน้นให้เกิดการตระหนักว่าความคิดของตนเองเป็นเพียงความเชื่อ ซึ่งสามารถปรับแต่งให้คมชัด และมีเหตุผลมากขึ้น โดยอาศัยความสงสัยต่อความเชื่อที่ตนเองยึดถือในเบื้องต้นและการตั้งคำถามอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เข้าถึงความรู้สึกที่ลึกซึ้งขึ้น


     เป็นการสอนผ่านการสนทนา (dialogue) ครูมีหน้าที่หลักคือตั้งคำถามให้ผู้เรียนตอบและร่วมกันอภิปราย หลักสำคัญจึงไม่ใช่การสอน แต่เป็นการสร้างความร่วมมือ (cooperation) ในการคิดวิเคราะห์ ค้นหาความรู้ร่วมกันและเครื่องมือสำคัญคือการใช้คำถามที่มีคุณภาพ (quality questioning)tioning)

ทำไมต้องใช้คำถาม
การใช้คำถามที่ดีจะช่วยกระตุ้นให้เกิดการสนใจใฝ่รู้จากภายในตัวผู้เรียน
ทำไมต้องใช้วิธีการร่วมกันอภิปราย
  • การเรียนรู้ร่วมกันผ่านการอภิปรายช่วยให้ผู้เรียนเปิดกว่างทางความคิด สามารถตั้งข้อสงสัยที่ลึกซึ้ง ประยุกต์ทักษะการถามและกระบวนการคิดนี้กับเรื่องอื่นๆ ได้
  • ท่ามกลางบรรยากาศที่เกื้อกูล เป็นกาลยาณมิตร ทำให้เกิดกลุ่มที่เอื้อต่อการแสดงความคิดเห็นร่วมกันอย่างเสรีและมีเหตุผล (Deliberative Democracy)
ครูสอนคิดควรมีทักษะดังนี้
1.การถามอย่างเป็นระบบ (systematic questioning):สามารถใช้คำถามกระตุ้นให้เด็กคิดและเชื่อมโยงได้

2.การสื่อสาร (communication):สามารถสื่อสารให้เด็กเข้าใจได้ง่าย มีทักษะที่ดีในการแสดงความคิดเห็นและสนใจปฏิกิริยาตอบรับของเด็ก
3.การกระตุ้นให้มีส่วนร่วม (facilitation):สามารถกระตุ้นให้เด็กแสดงความคิดเห็นและมีส่วนร่วมในชั้นเรียนได้
การตั้งคำถามที่ดีเป็นอย่างไร
  • คำถามที่ดีควรเป็นคำถามที่กระตุ้นให้คิดในเรื่องที่สนใจได้ชัดเจน คิดได้ลึกซึ้งและกว้างขวางขึ้น รวมทั้งเป็นคำถามที่ช่วยให้เด็กสามารถเชื่อมโยงเรื่องที่สนใจกับตัวเองได้
  • ประเภทของคำถามสามารถแบ่งได้หลายแบบ ตัวอย่างเช่น การแบ่งระดับคำถามของ Art Costa โดยแบ่งเป็น 3 ระดับ ดังนี้
คำถามระดับที่ 1
เราสามารถหาคำตอบได้จากเรื่องหรือตัวบทโดยตรง (text explicit) มีคำตอบที่ถูกเพียงคำตอบเดียว จัดเป็นการถามความเข้าใจเบื้องต้น มักเป็นคำถามเกี่ยวกับข้อเท็จจริง หรือความจำ

คำถามระดับที่ 2

เราต้องอนุมานคำตอบที่แฝงไว้ในเรื่อง หรือตัวบท (text implicit) คำตอบอาจแทรกหรือกระจัดกระจายในที่ต่าง ๆ เราจึงต้องตัดสินใจ เลือก สรุป โดยการจัดระบบ หรือเชื่อมโยงความสัมพันธ์จกาเนื้อหาที่มี
คำถามระดับที่ 3
เราต้องคิดหาคำตอบที่อยู่นอกเหนือเนื้อเรื่อง หรือตัวบท จำเป็นต้องอาศัยความรู้ หรือประสบการของผู้ตอบ (Experience Based) ทำให้คำตอบของแต่ละคนมีความเป็นไปได้ที่หลากหลาย ไม่มีที่ถูกต้องชัดเจนคำตอบเดียว
กลุ่มคำถามสำหรับ"ครูสอนคิด"มี 5 ประเภท ดังนี้

1.คำถามเลือกประเด็น (Selection)

ประเด็นนี้ได้มาจากไหน? น่าสนใจอย่างไรสำคัญยังไง?

2.คำถามเพื่อทำประเด็นให้กระจ่าง (Clarification)

หมายความว่าอย่างไร? ยกตัวอย่างให้ฟังหน่อย? ต่างจากสิ่งอื่นอย่างไร?

3.คำถามเพื่อทดสอบความน่าเชื่อถือของข้อสรุป (Testing)

หลักฐาน(Evidence):หลักฐานอะไรทำให้เชื่อว่าเป็น?

เหตุผล (Logic):อะไรทำให้เชื่อว่าถ้า...แล้วจะเกิด...?

ตัวอย่างแย้ง (Counter-example):หากมีกรณีที่ต่างออกไปแล้วยังสรุปแบบเดิมอยู่หรือไม่?

4.คำถามเพื่อขยายประเด็น (Alternative)

ถ้าไม่ใช่อย่างที่ว่า จะเป็นอย่างอื่นได้บ้าง? คนอื่นที่ไม่เชื่ออย่างที่ว่าจะมีความเชื่อต่างไปอย่างไร?

5.คำถามเพื่อการนำประเด็นไปประยุกต์ใช้ (Eveluation)

ถ้าสิ่งนี้จริง อะไรจะเกิดขึ้น? เรื่องนี้จะมีความอย่างไรกับใคร แค่ไหน?

เรียบเรียงโดยศูนย์จิตวิทยาการศึกษา

สุดท้ายแล้วเป้าหมายของการสอนคิดคืออะไร
"

การทำให้เด็กมีความพึงพอใจ

ต่อการคิดสนุกกับการถามและการ

หาคำตอบด้วยตนเอง

มากกว่าการเชื่อในสิ่งที่คนอื่นบอก

สนุกที่จะคิด คิดเก่ง คิดดี

และคิดมีประโยชน์

"


ศูนย์จิตวิทยาการศึกษา มูลนิธิยุวสถิรคุณ

เลขที่ 214 ถ.นครสวรรค์

แขวงวัดโสมนัส   เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย

กรุงเทพมหานคร

10100                                                    

     

Email : cepthailand@vyouth.org

         : cepthailand@hotmail.com

โทร : 66(0) 2282 0104

Fax : 66(0) 2282 0208

www.cepthailand.org                         
   

  

                                                                                           



                                             

  Copyright 2005-2016 cepthailand.com All rights reserved.                                  


 
  
view